dinsdag 17 januari 2017

Geen zicht op vrede in Parijs

 

 

OpinieZ | zo 15.01.17 13:00

Geen zicht op vrede in Parijs

Vandaag vindt in Parijs een vredesconferentie plaats over het Israëlisch-Palestijns conflict, waarmee initiatiefnemer Frankrijk zegt het zicht op de tweestatenoplossing te willen vasthouden. Opvallend zijn de afwezigen: Israël en de Palestijnse Autoriteit (PA).

Frankrijk had in juni vorig jaar al een voorbereidende conferentie georganiseerd, waarop werkgroepen werden gevormd die zich op een drietal terreinen zouden richten: de nodige Palestijnse instituties, de economische voordelen van vrede, en het betrekken van het maatschappelijk middenveld in het proces. Toen was er nog sprake van dat Israël en de Palestijnen op de vervolgconferentie wel aanwezig zouden zijn.

Timing
Israël is – in tegenstelling tot de PA – tegen deze conferentie en wil alleen in directe onderhandelingen met de PA zonder voorwaarden vooraf – over vrede praten. PA-president Abbas heeft altijd op zijn minst een bouwstop in de nederzettingen en Oost-Jeruzalem geëist. Daarom liggen de onderhandelingen alweer sinds 2014 stil. Opvallend is ook de timing: vijf dagen voordat Obama en minister Kerry aftreden en plaats maken voor Trump. Het lijkt erop dat men voor die tijd nog even snel een lijn of richting uit wil zetten voor de komende jaren.

Veiligheidsraad
Mogelijk zal de conferentie dan ook uitmonden in een nieuwe kritische Veiligheidsraadresolutie die richtlijnen uitzet om van bovenaf een tweestatenoplossing op te leggen, zo melden verschillende kranten. Net als na de Veiligheidsraadsresolutie van eind december is de verwachting dat Israël laaiend zal zijn en de hakken in het zand zal zetten. Dergelijke druk en eenzijdige veroordelingen versterken juist de rechts-nationalistische sentimenten in Israël die door Europa zo verafschuwd worden. Europa doet daarbij hetzelfde als dat men Trump verwijt: men bekritiseert slechts één partij en neemt de andere in bescherming.

Kolonisten
In Israël is nog steeds een meerderheid van de bevolking voor een tweestatenoplossing zo laten peilingen keer op keer zien. Als we de reportages van NOS- en Trouw correspondent Monique van Hoogstraten, de NRC-artikelen van Derk Walters en de eindeloze reeks opiniestukken van Jaap Hamburger mogen geloven, zijn alle Israëli’s echter fanatieke kolonisten, behalve een handvol nobele vredesactivisten. Israël moet daarom tegen zichzelf in bescherming worden genomen middels sancties van buitenaf en zo een oplossing opgelegd krijgen die ook voor haar feitelijk het beste is. Men heeft het alleen zelf nog niet door, aldus de bekende riedel van Hamburger en co.

De vele Israëli’s die voor een compromis met de Palestijnen zijn maar tegelijkertijd alle vertrouwen hebben verloren in Abbas. Zijn letterlijke woorden – ‘Wij zegenen iedere druppel bloed die voor Jeruzalem is gevloeid, omdat het schoon en puur bloed is, bloed dat voor Allah is gevloeid, als Allah het wil.’- worden voor het gemak genegeerd.

Geld voor geweld
Overigens krijgt ook de weduwe van de terrorist die vorige week met een vrachtwagen op een groep Israëlische soldaten inreed, een maandelijkse toelage van de PA. Volgens de Amerikaanse nieuwssite The Algemeiner zou het gaan om ruim 750 dollar, naast een eenmalig bedrag van bijna 1600 dollar. Na de aanslag gingen Palestijnen de straat op en vierden de geslaagde actie. Het is dus zeer begrijpelijk dat de meeste Israëli’s huiverig zijn om land over te dragen aan het huidige Palestijnse leiderschap. Dat is niet omdat ze zo verknocht zijn aan de nederzettingen, maar omdat ze bang zijn dat Israëlische concessies, zoals in het verleden ook gebeurde, leidden tot meer Palestijns geweld in plaats van minder.

Messenintifada
Abbas neemt al niet meer de moeite dergelijke aanslagen pro forma te veroordelen. Ook tijdens de zogenaamde messenintifada die anderhalf jaar geleden begon en waarbij honderden steekincidenten plaatsvonden, hoorde je zelden een veroordeling uit zijn mond. Het wordt simpelweg niet meer van hem verwacht, de EU steunt hem toch wel en geeft hem toch wel geld. Er is immers geen alternatief.

Als Abbas niet in het zadel wordt gehouden, grijpt Hamas de macht en als hij wordt gedwongen geweld tegen Israël te veroordelen en een einde te maken aan de verheerlijking van geweld in Palestijnse media, dan speelt dat slechts de extremisten in de kaart. Aldus de redenering. Aan Palestijnen kun je nou eenmaal geen eisen stellen, zoals dat ze zich oprecht voor vrede en twee staten uitspreken en bereid zijn daar zelf ook concessies voor te doen.

Israël onder druk
In de media lezen we echter een ander verhaal. Afgelopen weekend gingen Jaap Hamburger van EAJG en Martin Siepermann van The Rights Forum weer lekker los in de NRC. Hun werd de vraag gesteld hoe het vredesproces weer vlot getrokken kan worden. Hamburger bepleit ‘massieve, veelomvattende, en eenzijdige druk’ op Israël en ‘weinig druk op de zwakste en gedupeerde partij, Palestina’. De regering moet stoppen met ‘het paaien van Israël’, want dit maakt van Israël ‘een in het eigen gelijk opgesloten, arrogante natie, die zich nergens meer voor wenst te verantwoorden. Israël heeft zeventig jaar alle kansen op een enigszins rechtvaardige oplossing gesaboteerd, na ‘Oslo 1993’ in toenemende mate. Bedenk: wie niet horen wil moet voelen.’

Martin Siepermann van The Rights Forum hekelt het beleid van de VS en beweert dat Obama acht jaar lang alle pogingen saboteerde om Israël onder druk te zetten. Europa moet niet accepteren dat Israël en de VS onder Trump de tweestatenoplossing begraven en moet de Palestijnen van het juk van de bezetting bevrijden. Etc.

Medicijn
Meer paaien van de Palestijnen dus en meer druk op Israël. Oftewel: nog wat meer van hetzelfde medicijn, want de patiënt is van de al behoorlijk hoge doses die het nu krijgt nog niet echt opgeknapt. Zo werd vroeger als aderlaten niet hielp nog wat meer adergelaten, met soms desastreuse gevolgen. Vaak werkt een medicijn wel in een beperkte mate maar als je teveel toedient kan het dodelijk zijn.

Druk en sancties kunnen, mits met mate toegepast, bij beide partijen en met een realistisch perspectief, conflicterende partijen tot concessies aanzetten.

Concessies
Voor Israël is het perspectief alles behalve aanlokkelijk: veel, heel veel concessies doen aan een keer op keer onbetrouwbaar en machteloos gebleken partner die niet veel in ruil te bieden heeft. Om alleen al te ‘mogen’ praten moet Israël alle nederzettingen bevriezen inclusief de Joodse wijk in Jeruzalem, iets wat de regering in gevaar zou brengen en dus niet erg aantrekkelijk is. Daarnaast is het een praktisch probleem vanwege de nijpende woningnood in Jeruzalem.

Gevangenen
In die gesprekken eist Abbas vervolgens dat er hopen gevangenen vrijkomen, zoals in 2014 ook gebeurde. Israël werd toen onder zware druk gezet dat te doen. Sommige van hen hebben inmiddels alweer aanslagen gepleegd. Zoals te verwachten kreeg Israël daar niks voor terug: geen oprechte erkenning, geen reële concessies, en ook niet meer internationale steun. Bij Abbas volgen op bepaalde eisen doorgaans nog meer eisen, geen concessies.

Impasse
Het werkelijke probleem is dus niet dat Israël te weinig concessies doet maar dat de Palestijnen daar niks tegenover stellen. Het is waar dat de huidige Israëlische regering minder bereid is tot concessies dan voorgaande, maar dat is niet de oorzaak van de impasse. Het is ook waar dat deze regering meer dan vorige inzet op de nederzettingen, maar ook dat is niet de oorzaak; het is eerder een bijverschijnsel of gevolg.

Perspectief
Alle vredesconferenties liepen uiteindelijk stuk op het feit dat Palestijnse leiders geen concessies wilden doen of bang waren die niet aan hun volk te kunnen verkopen. Wil je Israël tot meer concessies aanzetten, dan zul je naast de zweep ook iets aanlokkelijks te bieden moeten hebben: een werkelijk perspectief op meer erkenning, minder veroordelingen en vrede.

Druk
Dat kan Europa bieden, door de druk op de Palestijnen en Arabische landen op te voeren: scherper reageren wanneer Israël in de VN, bij UNESCO en bij sportwedstrijden eenzijdig veroordeeld en buitengesloten wordt. Stoppen met het financieren van Palestijnse ‘mensenrechten’ organisaties die Israël niet erkennen en niet voor vrede en verzoening zijn.

Terugkeer
In plaats daarvan zou men meer moeten inzetten op werkelijke vredesinitiatieven en werkelijke toenadering, waarbij Israëli’s en Palestijnen elkaar ontmoeten, samen problemen oplossen en samen naar school gaan. De Palestijnen moet duidelijk worden gemaakt dat een tweestatenoplossing niet samengaat met het zogenaamde recht op terugkeer van de miljoenen nakomelingen van de vluchtelingen. En dat het hele idee van een tweestatenoplossing inhoudt dat één daarvan een Joodse staat is, een term die Abbas maar niet over zijn lippen kan krijgen.

Extremisten
Met hun beleid van eenzijdige veroordelingen van en eisen aan Israël, versterken de VN en de EU juist de extremisten aan beide kanten. De Palestijnen worden bevestigd in hun slachtofferrol en Israël voelt zich bevestigd in het oude sentiment dat men door niemand wordt begrepen en van niemand anders recht of veiligheid hoeft te verwachten.

Trump
Als Trump dadelijk aan de macht komt gaat hij waarschijnlijk het tegenovergestelde doen en er wordt al voor gewaarschuwd dat dat de vrede niet dichterbij zal brengen. Trump steunt immers op voorhand Israël en zei Israëls keuzes te zullen volgen: een tweestatenoplossing of iets anders. Het lijkt dan ook dat de kolonisten ruim baan zullen krijgen, omdat Israël niet meer hoeft te vrezen voor Amerikaanse kritiek op het nederzettingenbeleid.

Anderzijds heeft de komende minister van Buitenlandse Zaken Tillerson zich wel voor de tweestatenoplossing uitgesproken. De standpunten van de EU en de VS zullen hoe dan ook verder uit elkaar komen te liggen onder Trump en dat zal de kansen op vrede niet vergroten. Of men zou het met elkaar op een akkoordje moeten gooien waarbij de EU eindelijk druk gaat uitoefenen op de Palestijnen in ruil voor druk op Israel door Trump. Dat lijkt allerminst waarschijnlijk, maar wat Trump daadwerkelijk gaat doen als president is nog onvoorspelbaar.

Al met al is het dan ook uiterst twijfelachtig of deze conferentie de vrede tussen Israël en de Palestijnen een stap dichterbij gaat brengen. Dat kan ook haast niet anders als de direct betrokken partijen er geen heil in zien.

===============================================================
Foto: Building the separation wall, West Bank by SarahTz is licensed under CC BY 2.0
===================================================

 

vrijdag 13 januari 2017

Bewegingsvrijheid voor Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever (video)

 

In zijn toespraak op 28 december haalde John Kerry een vaak herhaalde klacht aan over de Israelische checkpoints die de bewegingsvrijheid voor miljoenen Palestijnen op de Westelijke Jordaanoever sterk zouden beperken, die voor dagelijkse vernederingen, economische schade en meer zorgen.

De Joods-Amerikaanse videoblogger Ami Horowitz testte het verwijt en kwam tot de conclusie dat je ongehinderd door vrijwel de gehele Westoever kunt rijden, ook met een Palestijnse auto, zonder ooit te worden gestopt. Checkpoints trof hij alleen aan op de grens met Israel en bij Jeruzalem. De vele Palestijnen die daar de grens over gingen, met werkpasjes of andere papieren, hoefden daar doorgaans niet meer dan 10 minuten te wachten.

Een andere interessante videoblogger is de Canadese Israeli Corey Gil-Shuster, die sinds 2010 allerlei vragen, meestal betreffende het conflict, voorlegt aan willekeurige Israeli’s en Palestijnen.

Op de vraag ‘How much do you suffer under occupation?’ worden inderdaad vaak de checkpoints als belangrijk punt genoemd. Corey zegt zelf echter nog nooit een checkpoint te zijn tegengekomen in zijn vele trips door de Westbank. Bij doorvragen blijkt het vaak te gaan om vroegere checkpoints (die grotendeels rond 2010 zijn opgeheven), om checkpoints aan de grenzen of tijdelijke checkpoints. Palestijnen die het vliegtuig willen nemen kunnen bijvoorbeeld niet via Israel reizen maar moeten naar Jordanië, en Palestijnen uit het noorden van de Westbank die naar Bethlehem willen mogen niet door Jeruzalem maar moeten daaromheen rijden via een slecht onderhouden weg. Tijdelijke checkpoints worden opgericht als de IDF op zoek is naar terroristen c.q. verdachten. De laatste geïnterviewde in onderstaande video geeft overigens toe Israel niet als echte (legitieme) staat te beschouwen, dus de grensovergangen naar Israel zijn voor hem even goed illegitieme checkpoints. Bij (Oost-)Jeruzalem geldt dat waarschijnlijk voor alle Palestijnen.

 

Wouter

 

 

woensdag 11 januari 2017

Eenzijdigheid ondermijnt effectieve rol VN in Midden-Oosten conflict (IMO)

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2017/01/11/eenzijdigheid-ondermijnt-effectieve-rol-vn-midden-oosten-conflict/

 

= IMO Blog = 

Zoals te verwachten was Israel laaiend na aanname van resolutie 2334 door de VN Veiligheidsraad. Netanyahu riep een tiental ambassadeurs van leden van de Veiligheidsraad op het matje en kondigde een tijdelijke bevriezing van de diplomatieke contacten met de voorstemmers aan. Hij riep ook de Israelische ambassadeurs uit Nieuw Zeeland en Senegal (mede-indieners van de resolutie) terug. Hij noemde de steun van Nieuw Zeeland voor de resolutie een ‘oorlogsverklaring’ en zette de ontwikkelingshulp aan Senegal stop. Ook de Israelische bijdragen aan VN instellingen zouden herzien worden.

Bij velen in Israel bevestigen dergelijke eenzijdige veroordelingen het gevoel dat de wereld tegen hen is en men zich vooral niks van de eeuwige kritiek van de internationale gemeenschap moet aantrekken. Gecombineerd met het feit dat er binnenkort een Israel goed gezinde president in het Witte Huis zit, besloot men dan ook de hakken in het zand te zetten. Dat lijkt me niet bepaald bevorderlijk voor de vrede, zoals Susan Rice in 2011 zo terecht opmerkte. Ook de Palestijnse positie zal er niet beter op worden: de Palestijnen ervaren immers keer op keer dat ze via de VN wel kunnen bereiken wat in directe onderhandelingen met Israel maar niet wil lukken: hun zin krijgen, gelijk krijgen zonder zelf iets te hoeven opgeven. Dat een eigen staat daarmee niet dichterbij komt, lijkt van ondergeschikt belang. Men hoopt dat op deze manier Israel uiteindelijk een regeling opgelegd zal krijgen, waarbij men zelf slechts lippendienst hoeft te bewijzen aan een aantal principes.

Wanneer je de lijst van niet gevetode resoluties over Israel en het conflict bekijkt, vallen een paar dingen op. Ten eerste werden vele tientallen resoluties aangenomen met een voorstem of onthouding van de VS, die Israelisch (vaak militair) optreden ten opzichte van buurlanden of de Palestijnen bekritiseerden. Ten tweede het totale gebrek aan evenwicht. Waar specifieke Israelische acties vaak goed zijn voor een hele resolutie die nergens anders over gaat, worden Palestijnse acties slechts zelden concreet vermeld. Ik kwam slechts één resolutie tegen, uit 2002, waarin 2 Palestijnse aanslagen (er waren er honderden dat jaar) concreet werden genoemd en veroordeeld (resolutie 1435). Het merendeel van de resolutie ging, het zal u niet verbazen, over Israels militaire operaties tegen al die aanslagen en de gevolgen daarvan voor de Palestijnen. De resolutie eist (demands) van Israel de complete terugtrekking uit de bezette gebieden van voor de tweede Intifada, en roept de PA op (calls on) ‘to meet its expressed commitment to ensure that those responsible for terrorist acts are brought to justice by it’. Niet erg evenwichtig. Veel resoluties gaan uitsluitend over Israelische wandaden en agressie c.q. legeroperaties zonder een woord over de aanleiding voor die acties.

Na de veroordeling van de concrete Israelische acties volgen dan vaak nog wat algemene formuleringen over de inspanning die beide partijen moeten leveren voor vrede. Neem bijvoorbeeld resolutie 1544 uit mei 2004, toen Israel huizen in Rafah langs de grens met Egypte had platgegooid omdat van daaruit tunnels werden gegraven onder de grens door waar doorheen o.a. wapens werden gesmokkeld voor Hamas. De resolutie verlangt van Israel:

“… to address its security needs within the boundaries of international law, Expressing its grave concern at the continued deterioration of the situation on the ground in the territory occupied by Israel since 1967, Condemning the killing of Palestine civilian that took place in the Rafah area, Gravely concerned by the recent demolition of homes committed by Israel, the occupying power in the Rafah refugee camp”

Geen woord over de reden voor de Israelische acties. Daarna volgen dan een paar algemene oproepen:

“Recalling the obligations of the Palestinian Authority and the Government of Israel under the Road Map, Condemning all acts of violence, terror and destruction, Reaffirming its support for the Road Map, endorsed in its resolution 115 (2003)”

Waarna Israel nog eens specifiek wordt bekritiseerd en gemaand tot vreedzamer gedrag. Veel resoluties zitten ongeveer zo in elkaar, waarbij ook steeds weer naar voorgaande resoluties wordt verwezen.

En dat brengt me op het derde punt dat opvalt, namelijk de totale ineffectiviteit van de Veiligheidsraad. Soms volgen tientallen resoluties over eenzelfde zaak. Weinig resoluties lijken effectief te zijn geweest en te zijn opgevolgd. Een reden daarvoor is dat ze realiteitszin missen. Wanneer Israel al deze resoluties zou hebben opgevolgd, zou het waarschijnlijk niet meer hebben bestaan, of met veel meer aanslagen en instabiliteit te maken hebben. Het is simpelweg niet realistisch wel continu de Israelische acties te veroordelen, zonder enig oog voor de oorzaken ervan en zonder een alternatief te bieden. Hoe kan Israel haar ‘veiligheidsbehoefte binnen het internationaal recht veiligstellen’? Ik zou het niet weten. Ik denk dat Sharon daar ook geen idee van had, dus legde hij de resolutie naast zich neer, net als de tientallen anderen over Gaza en ten tijde van de tweede Intifada.

Het internationaal recht geeft regels voor hoe staten met elkaar zouden moeten omgaan en wat in tijden van oorlog geoorloofd is, maar Israel heeft vooral met terrorisme van relatief kleine en niet altijd even georganiseerde groepen te maken. De acties in Rafah waren een reactie op de wapensmokkel door Hamas en de bouw van tunnels onder de grens met Egypte door. Of dat mag van het internationaal recht zal Hamas een rotzorg zijn, en de VN op zijn beurt interesseert zich niet erg voor wat Hamas doet want dat is geen staat. Dat had natuurlijk al lang aangepast moeten zijn maar binnen de VN vormen de Arabische en islamitische landen een groot machtsblok dat veel op dat gebied kan tegenhouden.

Een andere reden dat ook Veiligheidsraad resoluties niet effectiever zijn is dat ze zoals gezegd  evenwicht missen. Dat de Palestijnse Autoriteit  praktisch nooit wordt veroordeeld en alleen in algemene zin wordt opgeroepen tot het bijdragen aan vrede, is omdat de PA geen staat is. Tegelijkertijd wordt zij op andere gebieden vaak wel als staat behandeld (en kan daardoor binnen de VN op steeds meer manieren Israel dwars zitten en bijvoorbeeld resoluties indienen) en is haar status binnen de VN in 2012 nog eens verhoogd naar waarnemende niet-lid staat. Wanneer het op plichten aankomt wordt echter vaak vergoelijkend gezegd dat de Palestijnen nou eenmaal nog geen staat hebben die verantwoordelijk kan worden gesteld voor wangedrag van gewapende groepen die al dan niet in directe dan wel indirecte vorm aan de PA en het regerende Fatah zijn verbonden.

Overigens had de uitgaande secretaris-generaal van de VN Ban Ki-Moon op het laatst ook oog voor de onevenwichtigheid van de VN tegenover Israel:

“Decennia van politiek gemanoeuvreer hebben een disproportioneel aantal van resoluties, rapporten en conferenties gecreëerd die Israël bekritiseren,” aldus Ki-moon. “In plaats van dat dit de Palestijnen helpt, heeft deze realiteit de VN verhinderd om haar rol effectief te vervullen.” Ban Ki-moon bekritiseerde extremisten aan beide zijden inclusief Hamas, dat ‘een antisemitisch handvest heeft dat streeft naar de vernietiging van Israël’.

Evenwichtige resoluties, waaraan concrete acties, beloningen en sancties worden verbonden, zouden kunnen bijdragen aan een oplossing van het conflict. Amerika vetoot weliswaar af en toe anti-Israel resoluties maar stelt deze onderliggende problemen niet aan de kaak.

Sommigen hopen dat met Trump een andere tijd zal aanbreken, maar Trumps houding tegenover de VN is zo negatief dat ik vrees dat hij daar weinig voor elkaar zal krijgen. Hij zal meer gaan vetoën wat hem niet uitkomt, waardoor de VN nog ineffectiever wordt. Hij zal vaker op ramkoers liggen met andere landen. Of Israel met een dergelijke vriend uiteindelijk beter af is valt nog te bezien. Mogelijk raakt de rechtse regering verblind door overmoed en zal zij dingen doen waarvan tegenstanders al tijden beweren dat Israel ze doet, en zal bijvoorbeeld de onafhankelijke rechtspraak en de positie van kritische journalisten stevig onder druk worden gezet. De polarisatie binnen de Israelische samenleving lijkt ook steeds verder toe te nemen, zoals blijkt uit de reacties op de veroordeling van sergeant Azalia voor het doodschieten van een gewonde op straat liggende Palestijnse messentrekker. De eenzijdige kritiek van buiten werkt het vergroten van de tegenstellingen binnen Israel in de hand: rechts zet steeds meer de hakken in het zand en links voelt zich gesterkt door de internationale kritiek. Dit is zeker geen recept voor vrede.

Ratna Pelle

 

Vrede komt niet door verklaringen en resoluties bij de VN (IMO)

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2017/01/10/vrede-komt-verklaringen-en-resoluties-vn/

= IMO Blog = 

Een dag voor Kerstmis nam de VN Veiligheidsraad een resolutie aan waarin (onder meer) het Israelische nederzettingenbeleid werd veroordeeld en strijdig met het internationaal recht werd verklaard. Dit was aanleiding voor een hoop media aandacht voor een normaal gesproken routineuze bezigheid van een niet al te effectief gremium. Daarvoor zijn twee redenen: het ging over Israel, en het ging over Amerika en ook over de niet al te beste relatie tussen Netanyahu en Obama, en de niet al te beste relatie tussen Obama en Trump, en als Trump ergens over twittert is het bovendien ook per definitie nieuws, dus genoeg redenen om hier in de kerst en oud op nieuw periode flink over uit te wijden.

Het grote nieuws was dat de resolutie niet door de VS werd gevetood, ondanks Israelisch aandringen vooraf en lobbywerk van Trump die de oorspronkelijk indiener, Egypte zover had gekregen ervan af te zien.  De suggestie die daarbij veelal werd gewekt is dat de VS dergelijke resoluties doorgaans vetood en er dus een duidelijk signaal uitging van de huidige onthouding. Dat laatste is zeker waar, het eerste ligt iets genuanceerder.

Vooral felle Israel sympathisanten briesten dat Obama nu zijn ware aard liet zien en Israel nog even een trap na moest geven, of ook dat Israel het slachtoffer werd van Obama’s rancune tegen de aanstaande president Trump. Dat de stem daarmee te maken heeft zou goed kunnen; daarnaast zal ook de frustratie over het uitblijven van ook maar iets dat in de verste verte zou kunnen doen denken aan enige vooruitgang in het vredesproces hebben meegespeeld. Zowel Obama als minister Kerry hadden immers, net als veel voorgangers, graag gezien dat er onder hun termijn aanzienlijke vooruitgang was geboekt, en geloven ook dat dit de vrede in de rest van de regio zou bevorderen. De onthouding zou Israel volgens velen dan ook mede aan zichzelf te danken hebben, daar de huidige regering wel erg weinig doet om het vredesproces weer vlot te trekken, en openlijker dan ooit de kolonisten en nederzettingen steunt.

Veel media presenteerden de Amerikaanse onthouding zoals gezegd als uitzonderlijk. NRC schreef:

Op de valreep heeft president Obama dan toch gedaan waar Israël al die tijd voor vreesde. Voor het eerst in acht jaar hebben de Verenigde Staten vrijdagavond eens niet hun veto gebruikt voor een resolutie in de VN-veiligheidsraad die de Israëlische nederzettingen op de bezette Westelijke Jordaanoever veroordeelt.

De Groene gaat een stuk verder en beweert:

Hij liet een Amerikaans veto achterwege bij een resolutie van de Verenigde Naties tegen het koloniseringsbeleid van Israël, voor het eerst sinds de VN bestaan.

Maar ook buitenlandse media schreven vergelijkbare zaken. De indruk wordt gewekt (en soms zelfs glashard beweerd) dat de VS zowat alle Israel kritische resoluties vetoën om zo Israel in bescherming te nemen. In de 8 jaar dat Obama president was is er echter slechts één andere resolutie over de nederzettingen ingediend en door de VS gevetood, in 2011. Ook eerder, met name rond 1979/1980, heeft de Veiligheidsraad diverse kritische resoluties over de nederzettingen aangenomen waarbij de VS dus niet haar veto heeft gebruikt. Ook zijn er tientallen resoluties aangenomen die Israelische legeroperaties op de Westbank hekelden tijdens de tweede Intifada, of in de Gazastrook, of in Jeruzalem, of in Libanon. Allemaal niet gevetood door de VS. Zie voor een lijst van VN Veiligheidsraad resoluties over Israel vanaf de Zesdaagse Oorlog de website van Americans for Peace Now.

Vredesactivisten en Israel critici wijzen er van hun kant juist op dat Obama minder anti-Israel resoluties heeft laten passeren dan voorgaande presidenten. Ook dat is een wat misleidende voorstelling van zaken, omdat er simpelweg minder Israelkritische resoluties zijn ingediend (een aantal gevetoode resoluties is op de JVL site te vinden). De VS heeft er dus zowel minder gevetood als minder laten passeren. Om die ene resolutie nu een breuk met het VS beleid wat dit betreft te noemen, is dan ook nogal overdreven. De lijst van gevetoode resoluties is overigens een stuk minder lang dan die van de niet-gevetoode, waarmee we de veelgehoorde bewering dat de VS automatisch (bijna) alles tegenhouden wat Israel niet uitkomt, naar het rijk der fabelen kunnen verwijzen, samen met die van de oppermachtige en louche Israellobby die overal haar invloed doet gelden. Hetzelfde geldt voor de aandacht die dit machtigste onderdeel van de VN besteedt aan Israel in vergelijking met de onmetelijk grotere ellende in pak hem beet Syrië, of Soedan (je hoort er niks meer over maar er wordt daar nog steeds gevochten), Irak of Jemen. Voor geen enkel conflict is zoveel aandacht als voor Israel en de Palestijnen, waarbij (ik kom daar zo meteen nog op terug) de kritiek en de veroordelingen eenzijdig tegen Israel gericht zijn. De grote vetoër is dan ook niet de VS, maar veeleer Rusland dat Assad consequent uit de wind houdt, en China dat Noord-Korea in bescherming neemt. Hun veto’s kosten vele mensenlevens.

Dat neemt niet weg dat het opvallend is dat Obama nu, vlak voor zijn aftreden, heeft besloten tot onthouding van een resolutie van precies dezelfde strekking als de gevetoode uit 2011. Zowel hij als Kerry zijn altijd uitgesproken kritisch geweest wat betreft de nederzettingen en het beleid van de regering Netanyahu. Enige frustraties wat dit betreft hebben ongetwijfeld meegespeeld. Kerry hield na de resolutie nog een lange toespraak waarin hij zijn visie op het conflict, de nederzettingen en de weg naar vrede uiteenzette. Geen antizionistische speech, maar wel uitermate kritisch naar vooral Israel. En dat is wat ook zo steekt aan die VN resolutie. Niet het feit dat de nederzettingen worden gehekeld, maar de eenzijdigheid. De resolutie begint met een aantal specifieke aantijgingen tegen Israel:

(…) Condemning all measures aimed at altering the demographic composition, character and status of the Palestinian Territory occupied since 1967, including East Jerusalem, including, inter alia, the construction and expansion of settlements, transfer of Israeli settlers, confiscation of land, demolition of homes and displacement of Palestinian civilians, in violation of international humanitarian law and relevant resolutions, (…)

Hierbij wordt overigens ook Oost Jeruzalem inclusief de Klaagmuur en Joodse wijk als bezet bestempeld, wat sinds jaar en dag beleid is in de Veiligheidsraad maar daarom niet minder absurd en partijdig. Daarna worden beide partijen opgeroepen om geweld tegen burgers te voorkomen, op te houden met opruiing en meer van dat fraais. Ook wordt de PA met name genoemd en opgeroepen om terreur tegen te gaan en illegale wapens te confisqueren. Om deze reden menen sommigen dat de resolutie eigenlijk best evenwichtig is en de kritiek uit (pro-)Israelische hoek onterecht. Dat is me te kort door de bocht. Tegenover uitgebreide veroordelingen van Israel staat een klein oproepje aan de PA, dat noem ik geen evenwicht. Ook wordt de PA niet specifiek gemaand de opruiing te stoppen en de terroristen in Israelische gevangenen niet langer als helden te bejegenen en maandelijks geld over te maken, om maar even een paar probleempjes aan Palestijnse kant te noemen.

Dit gebrek aan evenwicht geldt voor veel aangenomen resoluties over Israel. De resolutie uit 2011 die wel werd gevetood was overigens niet erger dan deze, en de argumenten die de VS toen aanvoerde golden voor deze ook:

Obama zei toentertijd over het VS veto: “Peace is hard work. Peace will not come through statements and resolutions at the United Nations – if it were that easy, it would have been accomplished by now.”

En Rusan Rice voegde daaraan toe: “Every potential action must be measured against one overriding standard: will it move the parties closer to negotiations and an agreement? Unfortunately, this draft resolution risks hardening the positions of both sides. It could encourage the parties to stay out of negotiations and, if and when they did resume, to return to the Security Council whenever they reach an impasse.”

Dat is dus ook perfect op resolutie 2334 van toepassing, alleen ligt de politieke situatie nu net iets anders. In 2011 wilde Obama meer rekening houden met het congres waarmee hij nog jaren moest samenwerken, nu als uitgaande president wil hij nog even een symbolische daad laten zien.

Ratna Pelle

 

donderdag 5 januari 2017

Kerst: symbolisch licht voor de één, schaduw voor de ander?

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2017/01/05/kerst-symbolisch-licht-schaduw/

 

– door Tjalling –

Kerstmis is een lichtfeest dat wordt gevierd in de (op het noordelijk halfrond) donkerste tijd van het jaar. Dat voor deze periode is gekozen heeft niet te maken met kennis over de feitelijke geboortedatum van Jezus Christus, maar met de betekenis die aan de Zijn geboorte wordt gegeven en zoals Hij wordt erkend door christenen, namelijk als symbolisch 'licht voor de wereld'.

Licht en de draaiing van de aardas

Licht bestaat uit elektromagnetische golven waarvan de golflengten door het menselijk oog waargenomen kunnen worden. De tegenspeler van licht is de schaduw: deze wordt veroorzaakt door een voorwerp wat het licht blokkeert.

De aardas staat in een hoek van 23,44° met de normaal op het baanvlak van de aarde rond de zon. Hierdoor variëren in de loop van het jaar de hoek waaronder de zonnestralen het aardoppervlak raken en de lengte van de dag ten opzichte van de nacht. Deze effecten samen veroorzaken de seizoenen. In de zomer zijn de dagen langer dan de nachten. Rond 21 december is de nacht op het noordelijk halfrond het langst. Vanaf dit tijdstip worden de dagen weer langer en de nachten korter. Met enige fantasie zou men dan kunnen zeggen dat het (zon)licht weer begint terug te keren. Dit geeft nog altijd aanleiding voor het toekennen van symboliek en het vieren van feest.

Heidense licht of joelfeesten vervangen door kerstfeest

De Germanen vierden rond Midwinter (21 december) hun midwinter- of joelfeest waarbij het duistere boze werd verjaagd en het licht werd begroet. Van oudsher werd Midwinter gevierd met uitbundige feesten waarin met name lekker eten centraal stond. De oude Romeinen versierden hun huizen met hulsttakken en de Noormannen staken grote vredesvuren aan. In de Scandinavische talen heet Kerstmis tot op vandaag 'jule feest'.

In de vierde eeuw zorgden keizer Constantijn de Grote en de bisschoppen van de vroege christelijke kerk ervoor dat Kerstmis op 25 december zou worden gevierd. Op deze datum werd rond de Middellandse Zee tot dan toe de zonnegod vereerd onder vele verschillende namen zoals Ra in Egypte en Helios in Griekenland. In het late Romeinse Rijk was dit vooral de zonnegod Sol Invictus. Omdat Jezus het 'Licht van de Wereld' genoemd werd zou Constantijn I hebben besloten dat de geboorte van Christus op deze dag gevierd zou moeten worden.

(schilderij door Hugo van der Goes, 1480)

 

Betekenis van Jezus Christus en kerstfeest

De betekenis die aan Jezus Christus wordt toegekend is dat Hij het woord van God is dat voor het heil van allen mens is geworden. Symbolisch uitgedrukt als het hemelse licht in de aardse duisternis. Dit is de kern van het christelijk geloof, maar die is wel erg cryptisch geformuleerd. Iets minder cryptisch geformuleerd is, dat de betekenis van de Tenach (het Oude Testament) in het leven van Jezus tot uitdrukking is gekomen. (In de tijd dat Jezus geleefd zou hebben moest het Nieuwe Testament nog geschreven worden.)

Het Tweede Vaticaans Concilie zegt over de betekenis van Jezus Christus o.a.: "Het Woord van God, waardoor alles is geschapen, is zelf mens geworden, zodat Het als de volmaakte mens allen kon redden en alles in zich recapituleren. De Heer is het doel van de mensengeschiedenis, het punt waarnaar alle verlangens van de geschiedenis en van de beschaving convergeren, het centrum van de mensheid, de vreugde van alle harten en de vervulling van hun verlangens". Met het Woord van God wordt de Bijbel bedoeld. Reden tot vreugde dus, en die vreugde kan worden gesymboliseerd in licht, het licht van God, wat dus tot uitdrukking komt in Jezus, die met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid heeft bestaan en als Joodse baby werd geboren ergens in het Israël van vlak voor het begin van de gangbare jaartelling.

Het Jodendom kent ook een lichtfeest, met een op z'n minst al evenzeer indrukwekkende en vreugdevolle betekenis: Chanoeka.

Chanoeka

Met het Chanoekafeest (in het Hebreeuws חנכה of חנוכה, wat 'inwijding' betekent) herdenkt men de herinwijding van de Tempel van Jeruzalem in 164 v.Chr. door Juda de Maccabeër. Het feest staat ook wel bekend als 'het feest van de lichtjes' (Chag Ha'Orot) of inwijdingsfeest. Na de herinwijding was er volgens de beschrijving van het wonder van de olie in de Talmoed slechts één kruikje koosjere olie voorradig om de menora te branden tijdens de reiniging van de Tempel. Het kruikje raakte echter niet leeg voordat nieuwe zuivere olie was toebereid, maar schonk genoeg olie om de menora gedurende acht dagen brandend te houden. Het feest duurt acht dagen, ter nagedachtenis aan dit 'chanoeka wonder'. De eerste dag van dit feest begint na zonsondergang van de 24e dag van de joodse maand kislew.

Het symbolische licht van Christus en de donkere schaduw

Zoals al is opgemerkt kan aan 'licht' een symbolische betekenis worden toegekend. Echter er zijn vormen van interpretatie van symbolisch licht waardoor 'schaduwen' ontstaan. Een (subjectieve) uitleg van toegekende betekenis aan licht door de één is dan in figuurlijke zin het voorwerp wat het licht blokkeert voor de ander. De symbolische betekenis van licht voor christenen bijvoorbeeld, werpt een donkere schaduw over Joden. Christelijke kerken, en zeker ook de vroege kerk, zien en zagen in Jezus een soort van nieuw begin. Het heil van God, wat eerst was bedoeld voor alleen Israël, zou in Jezus voortaan voor alle mensen zijn bestemd. Veel christenen denken dat het christendom de opvolging is van het jodendom, waarbij veel van de doctrines en praktijken zijn behouden, zoals het monotheïsme, het geloof in een messias en bepaalde vormen van de eredienst. Helaas heeft die vroege kerk die opvolging veel te letterlijk geïnterpreteerd. De christelijke kerk zou zelfs in de plaats zijn gekomen van Israël, ofwel de vervangingstheologie.* Deze – intussen heel omstreden – vorm van theologie heeft fors bijgedragen aan het antisemitisme en is een grote misser geweest van het christendom. Het verleden heeft immers geleerd dat wat in het christendom gevierd word als symbolische terugkeer van het licht in Jezus Christus, een schaduw heeft opgeworpen voor het Joodse volk met heel pijnlijke gevolgen.

De vervangingstheologie heeft dan officieel wel afgedaan, er zijn helaas nog altijd vormen van vervangingstheologie, zoals bijvoorbeeld het geval is bij de bevrijdingstheologie van Palestijnse theologen. Het voert te ver om hier uitvoerig stil te staan bij de betekenis van de bevrijdingstheologie en hoe die dan weer precies wordt geïnterpreteerd door Palestijnse theologen. Eén ding is duidelijk, zowel de bevrijdingstheologie en ook veel Palestijnse theologen staan op gespannen voet met het zionisme, en dat is een understatement.

Politisering van de betekenis van het kerstfeest

Politisering van de betekenis van het kerstfeest is niet per definitie hetzelfde als de vervangingstheologie. Politisering van het kerstfeest is aan de betekenis daarvan een politieke wens of lading verbinden. De symboliek van Kerst als feest van licht en vrede, wordt hierbij vaak afgezet tegen de realiteit, waarbij Israël tot een schaduw over de kerstgedachte wordt. Politisering van Kerst heeft immers vaak betrekking op de bezetting door Israël van de Westelijke Jordaanoever. De intentie van de christelijke boodschap wordt afgezet tegen de huidige situatie op de Westbank (Samaria en Judea), die beschouwd wordt als een symbool van de duisternis. Helemaal onbegrijpelijk is dat niet, want Bethlehem, de plaats waar volgens de overlevering Jezus werd geboren, ligt op de Westbank. Dit negatief wegzetten van Israël is echter onheus, en helemaal in tegenstelling is tot de verklaring van het Tweede Vaticaans Concilie over Jezus Christus.

De aardse realiteit is immers in schril contrast met de intentie van Jezus Christus. Daarin zit ook de kiem van heel veel ellende, namelijk een betekenis zoals die wordt gegeven aan Jezus Christus is mythisch van aard en kan onmogelijk worden gecreëerd door mensen. Om die reden is het ook onheus om een soort van goddelijk geïnspireerde dan wel mythische intentie rechtstreeks in verband te brengen met een door oorlogen en/of andere omstandigheden veroorzaakte toestand waarin mensen lijden. Daar schiet niemand iets mee op. Wil men toch een soort van wens aan de kerstgedachte verbinden die ook kan resulteren in enige vooruitgang, dan zal die menselijk gezien 'haalbaar' moeten zijn en daarbij oog èn oor hebben voor àlle betrokken partijen, dus ook die van de bovenliggende. Bij politieke ladingen van het kerstfeest is er tot nog toe vrijwel alleen aandacht voor het perspectief van de underdog, in dit geval de Palestijnse bewoners van de Westbank, en speciaal die van Bethlehem en omgeving.

Enkele voorbeelden uit de afgelopen decembermaand

Heel veel media publiceren vanuit het paradigma dat de 'bezetting' onwenselijk is, en zien in de boodschap van Kerst uiteraard een heel goede aanleiding om weer eens aan te tonen hoe slecht vooral Palestijnen het hebben. De bezetting zou maar beter plaats moeten maken voor een soevereine Palestijnse staat naast het Israël achter de Groene Lijn. Immers, voor veruit de meeste Palestijnse bewoners van de Westbank is er symbolisch gezien nog steeds weinig licht en een eigen Palestijnse staat zou verlichting geven… Vanuit die gedachte is er ook afgelopen maand weer het nodige gepubliceerd. Ik beperk mij hier echter tot twee voorbeelden daarvan.

In Trouw stond een artikel van Stevo Akkerman waarin hij o.a. schrijft over een schisma tussen Joden en Palestijnen wat volgens hem in de bus naar Bethlehem tot uitdrukking komt. Verder in zijn artikel schrijft hij: "Dit komt allemaal, iets te kort samengevat, doordat het zionisme stamt uit het laat-negentiende-eeuwse Europa, zo heb ik begrepen van de Israëlische historicus Zeev Sternhell." En verder: "Het antisemitisme van die periode dwong de Joden te zoeken naar een eigen staat, maar het karakter van die staat werd gekleurd door het denken uit de regio waar de meeste Joden vandaan kwamen: Midden- en Oost-Europa."

Het is duidelijk, het zionisme wordt hier haaks op de boodschap van Kerst geplaatst. Aan het eind merkt Akkerman op dat de strijdende partijen eerst maar eens terug zouden moeten naar af, naar 'de vrijheid die Joden en Palestijnen ooit beiden hadden in dit land'. Het is echter zeer de vraag in hoever er door de eeuwen heen daar werkelijk van vrijheid sprake is geweest.

Op een cartoon van Collignon in de Volkskrant van afgelopen 20 december is in het midden het kindje Jezus te zien. Hij stelt een, vanuit het perspectief van de lezers bekeken, cryptische vraag: "Het land dat jullie van mij hebben gehad, hebben jullie dat intussen al van je buren gestolen?"  , waarop Joseph antwoordt: "We zijn bezig…". Collignon zet zo de Israëli's neer als landdieven, met een religieuze rechtvaardiging, en roept een contrast op met de (christelijke) kerstgedachte en vredesboodschap.

Vreedzame co-existentie

Het staat een ieder vrij om aan concrete verschijnselen een symbolische betekenis te geven. Daar is niks mis mee, sterker nog, zoiets werkt inspirerend en verrijkend. De figuurlijke schaduwen die het oproept kunnen makkelijk worden getemperd. Daar is eigenlijk alleen het besef voor nodig dat mensen en volken heel veel verschillen van elkaar. De één zal aan een bepaalde gebeurtenis een symbolische betekenis als licht toekennen, de ander juist weer niet. In alle gevallen zal het er om moeten gaan dat viering van eigen feesten en de betekenissen daarvan geen akelige gevolgen hebben voor andere nominaties dan de eigen.
Het is in concreto te hopen dat er ook in dit nieuwe jaar mensen zijn die intens werken aan het tot stand brengen van een duurzame vrede tussen Israël en de Palestijnen. Een vreedzame co-existentie van twee staten naast elkaar, die echter alleen tot stand kan komen middels rechtstreekse onderhandelingen waarbij ook van Palestijnse kant aanzienlijke concessies zullen moeten worden gedaan.


(* Noot:
Er zijn zeer aanzienlijke stromingen in het christendom die nadrukkelijk afstand nemen van de gedachte dat de christelijke kerken de opvolging zouden zijn van het Jodendom. )

 

zondag 25 december 2016

NRC en de 156 Kamervragen (IMO)

 

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2016/12/25/nrc-en-156-kamervragen/

 

= IMO Blog =

Vervolg op 'Mazzeltjes van kolonisten in NRC'.

De wet BEU werd in het leven geroepen om, zoals de NRC ook aangeeft, fraude met uitkeringen in het buitenland te voorkomen. Er waren twee grote groepen mensen waarbij dat geregeld voorkwam of men dat vermoedde. In de eerste plaats de vele gastarbeiders die na hun pensioen terug naar Turkije en Marokko gingen (en ook soms al eerder en dan kinderbijslag uit Nederland konden krijgen) en in de tweede plaats Nederlanders die naar het buitenland waren geëmigreerd. Nederland keerde alleen nog volledig uit in landen waarmee een verdrag was gesloten, dat regelde dat in die landen de rechtmatigheid van de uitkering gecontroleerd kon worden. Gedetineerden hebben bijvoorbeeld geen recht op AOW, en gehuwden krijgen minder (50% minimumloon) dan alleenstaanden (70%).

Postcodes

In bezette dan wel betwiste gebieden was niet voorzien, daar had men simpelweg niet aan gedacht bij het maken van de wet. De NRC stelt dan ook onterecht dat het verdrag niet voor de bezette gebieden geldt en de inwoners daar moeten worden gekort; dat is een interpretatie. Het was in feite gewoon niet geregeld. Toen de politiek ervoor koos om bezette of betwiste gebieden uit te gaan sluiten van het verdrag stuitte men op een onverwacht probleem: alle AOW'ers in Israel waren ook oorlogsgetroffenen en die wilde men niet treffen. Daar was de wet helemaal niet voor in het leven geroepen.

Er was dus ook niks illegaals of frauduleus aan dat men, toen men op dit probleem stuitte, een oplossing zocht en hen niet wilde korten. De reden dat de BEU alleen in verdragslanden gold was dat Nederland met die landen goede afspraken over de controle maakte en daarop werd toegezien. Zonder die garantie betaalde men alleenstaanden een lager bedrag uit, omdat niet te checken was of ze wel daadwerkelijk alleen woonden. Het ging dus om controle, niet om een politieke goedkeuring van Israels (of van welk ander land dan ook) bezetting of betwiste landsgrenzen. Israel kan in Oost Jeruzalem en in Modi'in prima controleren of iemand echt alleen woont en dus recht heeft op het hogere alleenstaanden bedrag. Overigens ligt slechts een klein deel van Modi'in, waar de vrouw van 90 die op de Israelische tv kwam ging wonen, over de groene lijn, althans volgens de EU. In 2012 besloot de EU drie postcodes uit Modi'in en het aangrenzende Maccabim en Reút op de lijst te plaatsen van plaatsen die niet onder Israel vallen en waarvoor niet de gunstige handelstarieven vallen. Israel tekende hier protest tegen aan omdat dit gebied niet tot de Westbank behoort, maar tot gebied dat na de oorlog van 1948 zogenaamd niemandsland was waarvan de status nog onbeslist was. In 1967, toen Israel de Westbank veroverde, kon Israel hier gaan bouwen.

Met het besluit om bezette dan wel betwiste gebieden niet vallende onder het verdragsland voor de wet BEU te erkennen, vermengt de regering buitenlandse politiek met een praktische kwestie, namelijk het toezicht op de export van uitkeringen. Dit leidt tot vervelende en ook ingewikkelde toestanden zoals blijkt, want een plaats die voor een heel klein deel op vroeger niemandsland ligt nu bezet noemen, gaat behoorlijk ver. Een oude vrouw van 90 die bij haar kinderen wil gaan wonen daarom (dreigen te) korten, is compleet buiten proportie. Dat een regering die dat gelukkig tijdig inziet en de fout herstelt daar vervolgens door een gezaghebbende kwaliteitskrant op wordt bekritiseerd, vind ik onbegrijpelijk.

Oorlogsgetroffenen

Dat Nederland oorlogsslachtoffers wilde ontzien is niet meer dan logisch. Deze mensen hebben vaak vreselijke dingen moeten ondergaan, zijn veel familie verloren en werden na de oorlog niet bepaald hartelijk ontvangen. De ervaringen uit de oorlog hebben er soms voor gezorgd dat mensen fysiek of geestelijk gehandicapt raakten of minder goed konden werken.  De Nederlandse regering schoot om het voorzichtig uit te drukken nogal tekort in haar behandeling van de Joden na de oorlog, en het duurde lang voordat men dit onder ogen zag en (gedeeltelijk) heeft hersteld. Sommige Joden vertrokken vanwege de kille sfeer na de oorlog naar Israel om daar een nieuw bestaan op te bouwen. Deze mensen wilde de overheid terecht niet treffen met de wet BEU, maar dat dreigde dus wel te gebeuren.

De karikatuur van de onsympathieke, andermans land stelende kolonist verandert met deze humanere benaderingswijze in een mens, een mens met een oorlogsverleden en de behoefte dichtbij zijn/haar kinderen te wonen, ook als dat over de groene lijn is. De NRC is zo verblind door de bezetting en de idee dat die fout is en dus iedereen die daar op enigerwijze bij betrokken is wel slecht moet zijn, dat zij haar menselijkheid verliest en over de rug van kwetsbare mensen haar punten probeert te scoren. De regering die terecht oorlogsslachtoffers probeert te ontzien verandert daardoor in een illegaal handelende de boel misleidende en geld 'wegsluizende' instantie. Daartoe worden feiten verdraaid weergegeven, interpretaties als feit neergezet, selectief geciteerd en steeds een broeierige toon aangeslagen alsof men een of ander vreselijk schandaal op het spoor is. Goede kans dat dit veel mensen niet opvalt; pas wanneer je niet alleen het beeld van de oude vrouw maar ook het beeld van de jonge vrouw hebt gezien, word je je bewust dat het een benadering is, niet 'de feiten' en dat dezelfde kwestie ook tot heel andere conclusies kan leiden.

Vier mensen

Maar er is toch ook volledige AOW doorbetaald aan mensen die geen oorlogsslachtoffer waren? Dat klopt. Toen bij een controle in 2013 werd ontdekt dat een aantal mensen die als woonland Israel hadden opgegeven feitelijk op de Westelijke Jordaanoever of in Jeruzalem over de groene lijn woonden, begon de SVB hen te korten. (Omdat Nederland met tientallen landen een verdrag heeft gesloten wordt ieder land maar eens in de zoveel jaar gecontroleerd, dus het is niet vreemd dat dit pas in 2013 gebeurde.) Dit betrof merendeels oorlogsslachtoffers, maar ook enkele 'gewone' mensen. De regering eiste (terecht) dat de SVB deze kortingen terugdraaide en stelde een overgangsregeling in, waarbij vanuit het principe van rechtsgelijkheid alle gekorte mensen werden gecompenseerd. Het ging om, hou je even goed vast, vier mensen die nu een hogere uitkering genoten dan waar zij formeel recht op zouden hebben. Shocking. Schandaal! Chaya Brasz zet het duidelijk op een rij:

Inmiddels is 2010 voorbij. Nieuwe AOW'ers zijn van na de oorlog. In 2013 ontdekte de SVB uitvoeringsfouten bij 28 van de 48 AOW'ers in de 'gebieden', waaronder elf alleenstaanden. Zeven van die elf waren oorlogsoverlevenden, voor wie het Kabinet 'korten' opnieuw uit menselijk oogpunt ongewenst achtte. Een overgangsregeling werd gebruikt om eindelijk orde op zaken te stellen: alle nieuwe AOW'ers vanaf 1 januari 2016 vallen inmiddels onder BEU; alle eerdere AOW'ers worden behandeld als vallend onder een verdragsland. Maar als ze geen oorlogsslachtoffer en wel AOW'ers zijn die in de 'gebieden' wonen, is een verandering van persoonlijke status (dus 'alleenstaande' worden) voldoende om hen onder de BEU te brengen. Ook als AOW'ers daar naartoe verhuizen brengt dat hen onder de BEU.

Tot slot werd in 2015 de motie Voordewind/Bisschop aangenomen: alle sociale uitkeringen van erkende verzetsstrijders en oorlogsslachtoffers uit de periode 1940-1945 werden gewaarborgd, ongeacht waar ter wereld ze wonen. Met BEU hebben zij niets meer te maken. So far so good.

Meningen en fouten

Eindelijk rust voor de mensen waarom het gaat, en voor de Nederlandse regering en de SVB omdat er duidelijkheid is en alles goed en eenduidig is geregeld. Maar toen kwam de NRC dus met haar lange nare stuk over de kwestie, waarna een trits andere media volgden, en kreeg minister Asscher 156 Kamervragen voor zijn kiezen, bijna allemaal gebaseerd op het suggestieve NRC stuk. Een van de vragen gaat expliciet over dit NRC artikel, en hierin worden een aantal onjuiste en suggestieve weergaven gehekeld. Een citaat:

Het artikel is gebaseerd op citaten van schriftelijke dan wel mondelinge bronnen, die een mening of oordeel weergeven, aangevuld met journalistieke interpretaties vanuit het perspectief van de schrijver. Alle citaten van mondelinge bronnen geven meningen weer, die voor rekening van betrokkenen zelf komen. Voor zover ik heb kunnen beoordelen zijn de citaten van schriftelijke bronnen correct overgenomen. Wel zijn verschillende citaten uit de context gehaald.

«Intussen handelt de overheid zeker tien jaar lang in strijd met de wet en het beginsel van rechtsgelijkheid, en houdt dat voor het parlement verborgen». Ik ben eind januari 2014 geïnformeerd dat in december 2013 bij een administratieve controle door de SVB is gebleken dat een aantal alleenstaande AOW-gerechtigden niet woonachtig was in Israël maar in de door Israël bezette gebieden en daarmee ten onrechte een te hoog AOW-pensioen had ontvangen. Er was hierbij sprake van fouten. Uit oogpunt van rechtsgelijkheid is ook voor de vier betrokkenen waar de SVB in eerste instantie correct had gehandeld met terugwerkende kracht alsnog een hoger AOW-pensioen uitgekeerd. − «Het hele dossier moet dus geheim blijven. Het is zo gevoelig dat zelfs het logboek «gevoelige dossiers» van de SVB er geen melding van maakt. Daar zou het te veel aandacht trekken». Dit is onjuist. Het dossier «bezette gebieden» heeft vanaf 29 januari 2014 onderdeel uitgemaakt van het logboek «gevoelige dossiers» (zie antwoord vraag 19).

En zo gaat het nog een tijdje door (vraag 53). Opvallend genoeg lezen we over de Kamervragen nauwelijks wat terug in de NRC, wel is er een artikel op 29 september, nadat het activistische advocatenbureau Prakken d'Oliveira minister Asscher van een ambtsmisdrijf beticht en de kamer oproept tot vervolging over te gaan. Daar worden ergens onderaan de Kamervragen vermeld waarop de kamer nog wacht:

De Kamer wacht echter nog op antwoorden op 156 schriftelijke vragen die zij hem in juli stelde. Vorige week meldde Asscher dat hij die niet binnen de termijn kon beantwoorden, maar uiterlijk in oktober. D66-Kamerlid Steven van Weyenberg: „De aangifte, een zeer ernstige aantijging, maakt de beantwoording alleen maar urgenter. D66 is heel bezorgd. De aangifte moet heel serieus worden onderzocht."

Je vraagt je af waarom zo'n idiote aangifte, die bij nadere bestudering afkomstig blijkt van mensen die welbekend zijn in het anti-Israel circuit, zo serieus moet worden genomen en tot zulke ernstige bezorgdheid moet leiden. Nadat de antwoorden een paar weken later zijn gekomen, verschijnt wederom een suggestief artikel onder de kop: 'In de Westelijke Sahara worden mensen wél op hun AOW gekort'. Het gaat om, hou je nog even goed vast, want daar komt-ie, één persoon. Als je de 156 antwoorden op de Kamervragen doorploetert, kom je erachter dat dit geen oorlogsslachtoffer is. Uit de beantwoording van de Kamervragen:

«Oorlogsgetroffenenuitkeringen garanderen namelijk een basisinkomen. Wie daar door een AOW-korting onder komt, krijgt compensatie. En er wonen ook oorlogsgetroffenen met een AOW-uitkering in de Westelijke Sahara en Cyprus.» Dit is onjuist. Momenteel wonen op basis van de huidige informatie van de SVB noch in de Westelijke Sahara noch op Noord Cyprus oorlogsgetroffenen met een V&O-uitkering (zie ook het antwoord op vraag 40)

De antwoorden op alle andere vragen worden door NRC genegeerd, en de beantwoording van deze suggestief weergegeven om toch maar vooral het beeld te kunnen handhaven dat er voor Israeli's en kolonisten een uitzonderingspositie geldt en zij anders worden behandeld. Of misschien gebeurt dat wel helemaal niet zo bewust, maar was dit het enige aan de enorme lijst Kamervragen en antwoorden wat journalisten Van Nierop en Stokmans opviel en ze belangwekkend vonden.

Want zo werkt dat met een tunnelvisie: de informatie die er niet in past, wordt simpelweg niet gezien. Het beeld van de oude vrouw sluit dat van de jonge uit. Ik zou Van Nierop, Stokmans en de vaste correspondent Derk Walters willen uitnodigen eens op een andere manier naar deze kwestie te kijken. Waarbij niet de (kwade) opzet om Israel en de kolonisten anders te behandelen de kern van het probleem vormt, maar een wet die voor iets anders in het leven is geroepen en onbedoeld een kwetsbare groep ouderen trof.

Voor wie de nuance zoekt

En misschien moet ook iets genuanceerder naar de bezetting worden gekeken: niet iedereen die over de groene lijn woont is een fanatieke kolonist; de groene lijn wordt weliswaar internationaal als een soort van grens gehanteerd, maar dit botst soms met de realiteit van alledag in Israel, waar instanties burgers die over de groene lijn wonen gewoon als Israelische ingezetenen behandelen en deze soms niet beter weten. En hou alsjeblieft eens op met dat gehamer op een machtige, invloedrijke en succesvolle Israellobby. Mensen die deze organisaties kennen moeten er soms meewarig om lachen hoe kleine behoorlijk amateuristische clubs soms worden neergezet. Ieder land probeert voor de belangen van zijn inwoners op te komen, maar bij geen enkel land krijgt dat zoveel nadruk als bij Israel. Het is begrijpelijk dat dit sommige Joden doet denken aan de complottheorieën over de geheime Joodse almacht die al eeuwenlang in omloop zijn en tot de meest vreselijke gebeurtenissen hebben geleid. Daar zullen NRC redacteuren niet naartoe willen, maar eens kritisch kijken naar de vraag waarom men speciaal die Israellobby zo interessant vindt kan geen kwaad.

Ik heb inmiddels ook heel wat tijd besteed aan een kwestie die mij puur inhoudelijk eigenlijk niet zo bijster interesseert. Dit deed ik uit onvrede met de suggestieve berichtgeving erover door de NRC (Ik schreef er eerder dit jaar ook al enkele blogs over), en ook omdat het wel heel goed illustreert wat er mis is met de berichtgeving over Israel door de NRC, en in mindere mate ook door andere media. Daarbij waren in dit geval een concrete groep kwetsbare mensen bij de zaak betrokken. Mensen wiens verhaal niet in onze media kwam, sterker nog, het verhaal van een van hen dat in Israel op tv kwam werd laatdunkend beschreven als een soort van chantage. Alsof men wil zeggen: als Israel haar zin niet dreigt te krijgen, kan men altijd nog naar het ultieme middel grijpen: de Holocaust.

Het is eerder andersom: voor ons is het soms nog steeds lastig te erkennen hoe groot en ingrijpend deze ervaringen waren, en wellicht mede daarom is het zo moeilijk hier zuiver naar te kijken. Israel hoeft niet voorgetrokken te worden, en wordt dat ook niet, maar het slaat ook nergens op om alles wat Israel doet steeds onder een vergrootglas te leggen. Om, wanneer men dan iets niet zo fraais ziet, te kunnen zeggen: kijk kijk, van de geschiedenis heeft men daar niet al teveel geleerd. Dit gebeurt maar al te vaak, en de vaak behoorlijk suggestieve en eenzijdige berichtgeving in de NRC draagt bij aan een steeds meer gepolariseerd debat waarbij Israeli's bij voorbaat al in de verdachtenhoek zitten.

Ratna Pelle

 

donderdag 22 december 2016

Mazzeltjes van kolonisten in NRC (IMO)

 

‘My Wife and My Mother-in-Law’ (W.E. Hill ,1915)

 

http://www.israel-palestina.info/actueel/2016/12/22/mazzeltjes-kolonisten-nrc/

 

= IMO Blog =  

Naar aanleiding van mijn uitgebreide correspondentie met Sjoerd de Jong, ombudsman bij de NRC, ben ik opnieuw de artikelen over de AOW kwestie gaan doorspitten. Ik moest daarbij sterk denken aan de bekende tekening met twee verschillende voorstellingen in dezelfde afbeelding zoals de oude vrouw en de jonge vrouw. Afhankelijk van hoe je kijkt zie je soms het ene beeld en dan weer het andere, maar je kunt ze niet goed tegelijkertijd zien. Zo kun je ook op een totaal verschillende manier naar de AOW kwestie kijken, afhankelijk van welke ‘feiten’ of misschien beter gezegd interpretaties, je als uitgangspunt neemt.

In de berichtgeving van de NRC over Israel is zoals bekend het principe leidend dat de bezetting hoofdoorzaak is van het conflict. Alles wordt door de bril van de bezetting bekeken en alles wat die theorie ondersteunt krijgt dus aandacht, terwijl wat die theorie weerspreekt wordt genegeerd. Een tweede, even belangrijk element is dat Israel een uitzonderingspositie zou genieten en vaak boven kritiek verheven zou zijn, vanwege een machtige en succesvolle lobby, waarbij bovendien vaak handig gebruik wordt gemaakt van het gevoelige verleden (de Holocaust). Deze thema’s keren steeds weer terug in de berichtgeving en zijn ook prominent aanwezig in de hele AOW kwestie. Ze vertekenen de feiten zodanig dat een compleet ander verhaal ontstaat. Een verhaal dat met een hoop poeha is gebracht (maar liefst 6 artikelen erover in het laatste half jaar) en vervolgens overgenomen door diverse andere media, waaronder de NOS, Nu.nl, Trouw en natuurlijk ook diverse anti-Israel en Israelkritische sites, van Dutch Turks en aanverwanten tot Joop en Republiek Allochtonië. Er werden liefst 156 Kamervragen over gesteld en een advocatenbureau heeft opgeroepen tot vervolging van een minister en lijsttrekker. Wanneer je bedenkt om hoe weinig mensen (en dus geld) het ging en hoe marginaal het belang van dit onderwerp is voor Nederland en onze belangen, kun je je hier slechts over verbazen. Wanneer je vervolgens steeds helderder ziet hoe totaal verdraaid de NRC de zaak weergeeft, om toch vooral weer haar beeld neer te kunnen zetten van Israel als boven kritiek verheven land dat de Nederlandse politiek naar haar pijpen laat dansen, en dat over de rug van een kleine en kwetsbare groep mensen, kun je alleen nog maar boos worden. En proberen het werkelijke verhaal te vertellen.

De NRC ‘scoop’

De NRC begint haar lange onderzoeksverhaal van afgelopen juni naar de kwestie met de volgende lead:

Jarenlang ontkomen kolonisten in illegale Israëlische nederzettingen aan een wettelijk verplichte korting op hun AOW. Hoe ging dat in zijn werk? Een reconstructie op basis van vertrouwelijke stukken (een selectie is te vinden via links in de tekst).

Het is december 2015. In de Israëlische nederzetting Efrat op de bezette Westelijke Jordaanoever krijgt een Nederlandse man een curieuze brief van de Sociale Verzekeringsbank. Omdat hij vroeger in Nederland woonde, krijgt hij AOW. De SVB is verantwoordelijk voor de uitbetaling.

In deze paar regels zijn de woorden ‘Israelische nederzettingen’ twee keer gevallen, een keer vergezeld van het predicaat ‘illegaal’ (zodat we het toch vooral niet vergeten). Daarnaast spreekt men van kolonisten en bezetting, kortom de kernbegrippen van de NRC zijn vermeld en we zijn alvast bewerkt om wat volgt in de juiste context te lezen: Het gaat om kolonisten (nare, fanatieke mensen zoals we inmiddels allemaal weten op grond van talloze negatief getinte artikelen over ze) die illegaal bezig zijn en de Nederlandse overheid die ze daarbij, tegen alle regels in, helpt. Pas in de zevende alinea vermeldt men zeer summier in meer objectieve zin wat er aan de hand is:

Het begint allemaal bij de Wet Beperking Export Uitkeringen (BEU), bedacht om fraude met uitkeringen in het buitenland tegen te gaan. Volgens die wet kan Nederland vanaf 2006 alleen volledig uitkeren aan mensen die wonen in landen waarmee het een ‘handhavingsverdrag’ heeft. Daarin maken landen afspraken over fraudecontrole.

Direct daarna wordt de eigen interpretatie er weer op losgelaten, en gaat het weer over illegale nederzettingen.

Kille benadering

Het kan ook anders, door bijvoorbeeld in te zoomen op de mensen om wie het gaat. Bij de NRC blijven dat ‘kolonisten’ (daarbij denken we al snel aan religieuze fanaten met gebreide keppeltjes op die ‘Dood aan de Arabieren’ schreeuwen, en niet aan gewone hardwerkende mensen met kinderen) die net als Israelische soldaten nooit een gezicht krijgen, maar altijd voor de onderdrukker staan, voor de partij die niet deugt.

Chaya Brasz begint haar artikel op OpinieZ zo:

Ik ben Jeruzalemmer, al bijna 30 jaar. Hoewel nog te jong voor AOW, volg ik met belangstelling de NRC-artikelen over dat onderwerp, geschreven door Leonie van Nierop en Derk Stokmans. Ze veroorzaken onrust bij sommige van mijn oudste stadgenoten en eerlijk gezegd zijn we dat behoorlijk beu.

Het gaat om mensen van rond de tachtig en negentig, die de bezetting overleefden in de onderduik, of uit een concentratiekamp terugkwamen naar Nederland zonder nog familie aan te treffen. Veel overlevenden voelden zich er nooit meer thuis. Sommigen vertrokken jong naar Israël. Anderen kwamen daar aan na opleiding en enige jaren werk en nog weer anderen voegden zich als gepensioneerden bij hun kinderen.

Ook hier valt overigens het woord bezetting, maar dat gaat over een andere bezetting, een die in de levens van deze mensen belangrijker was dan die door Israel. Een die hen heeft getekend voor het leven. In het NRC artikel valt de term Holocaustoverlevende pas halverwege het artikel, wanneer de termen ‘kolonisten’, ‘bezetting’, ‘onterecht uitbetalen’, ‘lobby’ en ‘lobbyorganisatie’ al meerdere keren zijn gevallen. Meteen wordt beweerd dat dit niet ter zake doend is, en dus verder in feite geen rol speelt in de zaak:

Uit het onderzoek van de SVB blijkt overigens ook dat er onder de kolonisten die dan nog gekort moeten worden 7 overlevenden van de Holocaust zijn. Dat feit zorgt niet voor ambtelijke consternatie. Het ontzien van oorlogsslachtoffers was nooit de reden om een uitzondering voor door Israël bezet gebied te maken. Oorlogsgetroffenenuitkeringen garanderen namelijk een basisinkomen. Wie daar door een AOW-korting onder komt, krijgt compensatie. En er wonen ook oorlogsgetroffenen met een AOW-uitkering in de Westelijke Sahara en Cyprus, die wél volgens de wet worden gekort.

Later wordt nog explicieter gesteld dat deze mensen al worden gecompenseerd, en er dus geen uitzondering voor hen hoeft worden gemaakt. Het is een bijzonder kille benadering. Een vrouw wordt met name genoemd. Ze is 90 en is in Modi’in (500 meter over de groene lijn) vlakbij haar kinderen gaan wonen zodat die haar konden verzorgen. Ze had de consequenties kunnen weten, aldus de NRC:

Trouwens, meldt de SVB aan Sociale Zaken: de Holocaustoverlevende wist heel goed welke consequenties haar verhuizing naar bezet gebied zou hebben voor de hoogte van haar uitkering. Het SVB-kantoor in Leiden heeft regelmatig contact gehad met haar zoon om dat uit te leggen. En al zou ze niet persoonlijk zijn geïnformeerd: de website van de SVB meldt dat er voor bezet gebied al vanaf 2006 een exportbeperking geldt. Andere burgers moeten het daarmee doen.

Bovendien krijgt de vrouw een maandelijkse uitkering op basis van de Wet uitkering oorlogsslachtoffers, waardoor de korting op haar AOW „vrijwel geheel teniet” wordt gedaan.

Het gaat dus alleen om het beeld.

Dit is onjuist. De WUV, waar men op doelt met die compensatie (dit wordt verder niet toegelicht want dan zou weleens kunnen blijken dat het toch wat anders in elkaar steekt dan de NRC het doet voorkomen), voorziet niet per se in eenzelfde inkomen en dezelfde voorwaarden als een volledige AOW. Het is een andere regeling, en niet ieder oorlogsslachtoffer kan er aanspraak op maken. Daarnaast is het natuurlijk schrijnend dat men deze vrouw wilde korten. Had ze dan maar niet bij haar kinderen in de buurt moeten gaan wonen? Terecht dus dat een reportage over haar op de Israelische televisie tot consternatie en Kamervragen leidde.

Mazzeltjes

De NRC stelt het echter voor alsof zij vooral voor propagandadoeleinden is ingezet, en het hier geen reëel leed betreft waar aandacht voor wordt gevraagd. De NRC meldt weliswaar dat er fouten zijn gemaakt in de uitvoering van de wet BEU, dat het een rommeltje was, maar weigert om ook maar enig medeleven te tonen met de mensen om wie het gaat, die zelf ook slachtoffer waren van alle onduidelijkheid. Men schrijft:

Op 7 mei 2015 stuurt de Nederlandse ambassadeur in Tel Aviv een dringende mail naar zijn ministerie. Een Israëlische televisiezender heeft een reportage uitgezonden over een 90-jarige Nederlandse Holocaustoverlevende. Zij is na 1 januari 2015 naar een nederzetting verhuisd, en dus volgens de opdracht van Asscher door de SVB gekort op haar AOW.

Bij Buitenlandse Zaken slaat onmiddellijk de paniek toe. Oorlogsslachtoffers liggen extreem gevoelig. De ambassadeur in Tel Aviv eist „persoonlijk verzekering” dat voor deze groep een uitzondering wordt gemaakt. De Kamervragen stromen binnen. Advocaat Eisenmann opent een meldpunt voor kolonisten.

Omdat het ‘kolonisten’ zijn, mensen die illegaal en willens en wetens op andermans grond wonen, zijn het vooral profiteurs die genoegzaam waarnamen hoe de politiek zich in bochten draaide om hen teveel geld uit te betalen, ten koste natuurlijk van de Nederlandse belastingbetaler. Door middel van hun vele lijntjes en lobbyclubs en het machtige en altijd effectieve morele drukmiddel van de Holocaust, hebben zij de Nederlandse politiek in zijn hand. Dat is de toonzetting die in het hele stuk doorklinkt. In de eerste alinea’s van het lange stuk beschrijft men een ‘kolonist’ die door de SVB op te hoogte wordt gesteld van het afzien van de eerder aangekondigde korting:

De man leest dat hij eigenlijk belasting moet betalen over zijn AOW. Het belastingverdrag dat Nederland met Israël heeft, geldt namelijk niet voor bezet gebied. Maar de AOW’er heeft geluk. De SVB betaalt de belasting voor hem.

Het is al de tweede brief van de SVB dat jaar. De eerste brief bevatte ook al een mazzeltje. Als inwoner van bezet gebied heeft de man eigenlijk geen recht op de inkomensondersteuning die hij al jaren bovenop zijn AOW krijgt, schrijft de SVB. Maar hij mag die ondersteuning toch houden. De kolonist heeft geen idee waar hij deze voorkeursbehandeling aan te danken heeft.

Die verdomde kolonisten toch: ze krijgen zomaar het ene na het andere mazzeltje en een onterechte ‘voorkeursbehandeling’. Wat de NRC niet vermeldt, is hoeveel stress en onzekerheid de hele gang van zaken opriep bij de betroffenen. Ze kregen niet alleen maar mazzeltjes, ze kregen in eerste instantie juist onverwacht nare post over het (mogelijk) korten op hun uitkering. Veel mensen waren zich overigens helemaal niet bewust van het feit dat ze ten onrechte opgaven in Israel te wonen, omdat ze zich via de Israelische verzekeringsbank, de Betuach Leumi, aanmeldden voor de AOW, en op de formulieren van de BL stond Israel als land al voorgedrukt. Dit schrijft de minister ook in antwoord op Kamervragen, en is bevestigd door mensen in Israel die het betreft. Zo ging het ook bij de WUV en men wist niet beter als dat dat ook voor de AOW zou gelden. Men had geen instructies gekregen dat dit niet correct was en dat er onderscheid werd gemaakt tussen Israel en de gebieden. Het was voor veel mensen niet eens duidelijk waar precies de groene lijn liep, vooral in Oost Jeruzalem waar de lijn soms dwars door een straat loopt.

Verder in deel 2.